Tot ongeveer de jaren zeventig van de vorige eeuw werden riolen waterdicht verbonden met voegenkit. Vaak werd een kleine hoeveelheid asbest aan de voegenkit toegevoegd voor betere verwerkbaarheid. Uiteraard wordt dit al lang niet meer gedaan, maar er ligt nog veel riolering in Nederland waar deze asbesthoudende voegenkit mogelijk is toegepast.

Inmiddels moet er veel van deze riolering worden gerepareerd en gerenoveerd. Voorafgaand aan een kousrenovatie of een deelreparatie van riolering kan het nodig zijn om het instulpend voegmateriaal weg te frezen zodat de kous goed kan worden aangebracht. Indien dat dan voegenkit is waar oorspronkelijk asbest in is toegepast, dan is er sprake van asbesthoudend materiaal en wordt het wegfrezen formeel gezien als ‘bewerken van asbest’.

Het bewerken van asbest is gelet op de arbo-risico’s niet toegestaan op grond van artikel 5 van het Productenbesluit asbest. Er is echter een aantal uitzonderingen op dit verbod. Het Ministerie van SZW heeft bevestigd dat het frezen van asbesthoudend voegmateriaal behoort tot deze uitzonderingen.

Naar aanleiding van deze uitzondering hebben Stichting RIONED en NSTT in 2024 werkinstructies opgesteld voor kousrenovaties en -reparaties in riolen met asbesthoudende voegenkit. Hierdoor kunnen deze werkzaamheden veilig voor mens en milieu worden uitgevoerd. De werkinstructie is afgeleid uit de praktijk en gebaseerd op eerdere blootstellingsonderzoeken bij robotfrezen van asbesthoudende voegenkit. Zij bevat o.a. een stappenplan met aandachtspunten voor een juiste voorbereiding tot aan verwerking van het asbesthoudend afval.

Het Ministerie van SZW heeft juni 2024 aangegeven dat met de werkinstructies in voldoende mate wordt voldaan aan de verplichtingen uit de arbo-regelgeving.

Op hoofdlijnen geldt het volgende: bij vermoedelijke aanwezigheid van asbest is voorafgaand aan het werk een asbestinventarisatie noodzakelijk. Als uit de inventarisatie blijkt dat de voegenkit asbest bevat, moet de aannemer het werk voor aanvang aanmelden bij de arbeidsinspectie. De mensen op het werk hebben voorlichting gehad over het werken met asbest zodat deze de juiste persoonlijke beschermingsmiddelen gebruiken. De aannemer kan vervolgens frezen onder risicoklasse 1 met een op afstand bestuurbare frees (robotfrezen). Hiervoor zijn de werkinstructies bedoeld.

In 2026 zijn de Werkinstructies op basis van praktijkervaringen geactualiseerd. Zo zijn er foto’s toegevoegd die beter aansluiten op de praktijk. Ook is een extra optie toegevoegd voor de wijze van verwerking van het asbesthoudend spoelwater na het frezen. Dit spoelwater kan binnen de nieuwe instructies ook afgevoerd worden naar een verwerker, zodat de verantwoordelijkheid voor verwerking aldaar komt te liggen.

Totstandkoming

Het dossier is gebaseerd op een samenwerking tussen NSTT, NSTT Afdeling Leidingrenovatie en Stichting RIONED. Stichting RIONED is beheerder van de geproduceerde publicaties.

Downloads